Wat verstaat de Belastingdienst onder een levensvatbare onderneming? Hoe wordt er in de praktijk omgegaan met twijfelgevallen? En wat kunt u als ondernemer of adviseur doen om een WHOA-verzoek met kwijtschelding succesvol te laten beoordelen?

Tijdens de tweede aflevering van onze podcastserie, opgenomen op het Alles Over WHOA-event in Artis Amsterdam op 25 oktober 2025, spraken we hierover met Jasper Graaff, voorzitter van de kennisgroep Invordering en Civiel Recht bij de Belastingdienst. Ook is Derk van Geel van ACT Legal aangeschoven vanuit zijn rol als insolventierecht advocaat en curator herstructureringsdeskundige.

Beluister de Alles Over WHOA Podcast

Deze blog is gebaseerd op de tweede van drie afleveringen uit onze podcastreeks, opgenomen tijdens het WHOA-event. Liever luisteren? Klik dan op de podcast player hieronder.

‍

‍

Waarom levensvatbaarheid centraal staat bij de Belastingdienst

De Belastingdienst is een bijzondere schuldeiser: ze kiest haar schuldenaren niet, zoals een bank dat wel doet. Daarom stelt ze strikte eisen aan het moment waarop kwijtschelding wordt verleend.

"Als wij kwijtschelden, dan willen we zeker weten dat we niet over een paar maanden weer bij hetzelfde bedrijf staan." – Jasper Graaff

Daarom is levensvatbaarheid een harde voorwaarde in het beleid. Een onderneming moet na sanering weer in staat zijn om aan haar lopende fiscale verplichtingen te voldoen.

Wanneer is een onderneming levensvatbaar?

Een bedrijf is in de ogen van de Belastingdienst levensvatbaar als:

• De onderneming na sanering aan nieuwe verplichtingen kan voldoen.
  
  
• Er een realistische liquiditeitsprognose ligt.
  
  
• De (onderliggende) oorzaken van de schulden zijn aangepakt.
  
  

Belangrijk: levensvatbaarheid is geen exacte wetenschap. De beoordeling is deels gebaseerd op prognoses, verklaringen van deskundigen, en de onderbouwing van het turnaroundplan.

"We kijken niet alleen naar wat er fout is gegaan, maar vooral naar wat er ná het akkoord anders en beter zal gaan." – Jasper Graaff

De rol van financiering en timing in het proces

Regelmatig loopt een WHOA-verzoek vast omdat de financiering nog niet volledig rond is. De Belastingdienst begrijpt het kip-ei-probleem, maar kan een plan moeilijk beoordelen als essentiële onderdelen nog niet vaststaan.

• Zonder harde toezegging van financiering ontbreekt het aan comfort.
  
  
• Contouren van het akkoord moeten helder zijn voordat de Belastingdienst een positie inneemt.
  
  
• Vroegtijdig contact opnemen met de Belastingdienst kan helpen om verwachtingen af te stemmen.
  
  

Twijfelgevallen: wanneer toch kwijtschelding?

De tijdelijke instructie van de Belastingdienst stelt dat bij twijfel tóch kan worden meegewerkt. Denk aan gevallen waarin:

• Een verklaring van een accountant of herstructureringsdeskundige aanwezig is.
  
  
• De onderneming in beginsel levensvatbaar lijkt, maar de prognoses kwetsbaar zijn.
  
  
• Er géén evidente signalen van wanbeheer of fraude zijn.
  
  

Toch zijn er ook duidelijke “red flags” waarop wél nader onderzoek volgt. Bijvoorbeeld:

• Een negatief saldo ná sanering in de liquiditeitsprognose.
  
  
• Ontbrekende oorzakenanalyse.
  
  
• Zeer hoge belastingschulden in absolute zin.
  
  
• Aanhoudende problemen met aangifte- of afdrachtverplichtingen.
  
  

Wat maakt een goed turnaroundplan volgens de Belastingdienst?

Een sterk plan bevat meer dan alleen een hockeystick-grafiek:

1. Heldere oorzaak-gevolganalyse
   
   
   • Waarom zijn de schulden ontstaan?
     
     
   • Wat is er structureel veranderd om herhaling te voorkomen?
     
     
2. Realistische prognoses
   
   
   • Geen wensdenken, maar onderbouwde aannames.
     
     
   • Transparantie over risico’s en kwetsbaarheden.
     
     
3. Concreet toekomstplan
   
   
   • Wat wordt anders?
     
     
   • Hoe worden processen verbeterd?
     
     
   • Welke aanpassingen zijn doorgevoerd in strategie of uitvoering?
     
     
4. Toon zelfreflectie en kwetsbaarheid
   
   
   • Wat ging er mis en wat is daarvan geleerd?
     
     

"Een belastingambtenaar ziet snel of iemand zijn toekomstvisie opschrijft, of echt weet waar hij het over heeft." – Derk van Geel

WHOA Praktijktips van Jasper Graaff (Belastingdienst) en Derk van Geel (ACT Legal)

1. Neem tijdig contact op met de Belastingdienst
Een vooroverleg is vaak mogelijk en wenselijk. Via de BelastingTelefoon kan een terugbelverzoek worden achtergelaten bij de ontvanger.

2. Lever een compleet en eerlijk verhaal aan
Eenzijdige hockeystick-scenario’s zonder risicoanalyse of oorzaakbespreking overtuigen niet. Toon realisme én oplossingsgerichtheid.

3. Werk met professionals
Een verklaring van een accountant, herstructureringsdeskundige of advocaat vergroot de kans op een soepel traject aanzienlijk.

4. Houd rekening met afnemende coulance
De tijd van corona ligt achter ons. De Belastingdienst kijkt nu kritischer naar bedrijven die pas laat in beweging komen.

"De beste bedrijven hebben hun herstructurering al gedaan. Wat nu komt, is de onderlaag die hoopt dat het 'trucje' ook voor hen werkt." – Derk van Geel

Sluit u aan bij Alles over WHOA

Wilt u als ondernemer, adviseur of schuldeiser up-to-date blijven over de praktijk van de WHOA?

Sluit u dan aan bij Alles over WHOA:

• Ontvang toegang tot podcasts, blogs en events
  
  
• Leer van praktijkcases en experts
  
  
• Deel kennis en ervaringen met collega-professionals

‍