Tijdens het Alles Over WHOA evenement op 25 oktober 2025 in Artis Amsterdam werd uitgebreid gesproken over herstructurering, levensvatbaarheid en de rol van turnaround management. In deze blog nemen we je mee in de inzichten van professor Jan Adriaanse, hoogleraar Turnaround Management aan de Universiteit Leiden. Wat zijn de faalfactoren in reorganisaties? Waarom is leiderschap essentieel? En welke rol speelt een goed turnaroundplan binnen een WHOA-traject?
Beluister de Alles Over WHOA Podcast
Deze blog is gebaseerd op de derde aflevering van onze podcastserie, opgenomen tijdens het Alles Over WHOA-evenement op 20 november 2024. Liever luisteren? Klik dan op de onderstaande podcast player.
Wat is turnaround management?
Turnaround management is het vakgebied dat onderzoekt waarom bedrijven in problemen komen en hoe je dat effectief kunt keren. Volgens Adriaanse is het een multidisciplinair domein waarin financiën, strategie, psychologie en leiderschap samenkomen. Het draait niet alleen om cijfers, maar juist ook om relationele dynamiek, draagvlak en verandering.
“Turnaround management gaat over het keren van het tij – niet alleen financieel, maar ook organisatorisch en mentaal.” – Jan Adriaanse
Waarom ondernemers te laat in actie komen
Een veelvoorkomende valkuil is dat ondernemers te laat ingrijpen. Adriaanse noemt dit de "vloek van het succes": als het jarenlang goed gaat, ontstaat er tunnelvisie. Problemen worden gebagatelliseerd, en signalen genegeerd. Tegenslagen worden vaak gezien als tijdelijk – tot het te laat is.
Onder druk daalt bovendien ons cognitief vermogen. Dat maakt het nóg lastiger om afstand te nemen en strategisch te handelen.
De rol van urgentie en zelfreflectie
Volgens Adriaanse begint elke succesvolle turnaround met urgentiebesef én zelfreflectie. Veel ondernemers ervaren hun eerste grote crisis pas na jaren. Dan is het moeilijk om het probleem te erkennen, laat staan ernaar te handelen.
Bas Besseling en Dirk van Geel bevestigen dit vanuit hun praktijkervaring: pas als de urgentie wordt gevoeld – bijvoorbeeld door druk van een bank of Belastingdienst – ontstaat er ruimte voor verandering.
De belangrijkste faal- en succesfactoren in een turnaround
Succesvolle turnarounds beginnen met een grondige analyse. En juist daar gaat het vaak mis:
- Geen integrale oorzakenanalyse
- Te veel focus op snelle oplossingen (symptoombestrijding)
- Onduidelijke of niet-doorgerekende maatregelen
- Gebrek aan leiderschap of draagvlak in de organisatie
- Stakeholders worden onvoldoende betrokken
Uit onderzoek blijkt zelfs dat 80% van de turnaroundplannen begint zonder goede oorzakenanalyse. Dat is zorgwekkend, want zonder heldere diagnose is effectief herstel onmogelijk.
“Urgentie zonder richting leidt tot paniek. Richting zonder urgentie tot stilstand.” – Jan Adriaanse
De plek van het turnaroundplan binnen de WHOA
De WHOA is een juridisch-fiscaal instrument om schulden te herstructureren. Maar een goed financieel akkoord is slechts één kant van het verhaal. Zonder een degelijk onderbouwd turnaroundplan is er geen duurzame toekomst voor de onderneming.
Adriaanse pleit ervoor om het turnaroundplan als verplicht onderdeel van de WHOA te maken. Een concreet plan, met duidelijke maatregelen, aannames en onderbouwing, biedt structuur aan het proces én houvast aan rechters, schuldeisers en andere betrokkenen.
Verandermanagement: de zachte kant als succesfactor
Waar turnaround vaak financieel wordt ingestoken, is juist de ‘zachte kant’ cruciaal. Cultuur, gedrag, vertrouwen en communicatie zijn bepalend voor het succes.
“De meeste weerstand zit in de organisatie, in de cultuur. Die zie je niet, maar je voelt ‘m overal.” – Jan Adriaanse
Adriaanse benadrukt het belang van verandermanagement en het creëren van vertrouwen tussen stakeholders. De beste adviseurs weten wanneer ze moeten duwen én wanneer ze moeten inspireren. Dat vraagt om scherpte én respect voor de ondernemer.
AI in turnaroundtrajecten
AI biedt volgens Adriaanse enorme kansen, vooral in de signaleringsfase en analyse. Data-analyse, marktinformatie, risicoprofielen en zelfs waarderingen kunnen door AI sneller en objectiever worden gegenereerd dan handmatig.
Toch blijft menselijke interpretatie cruciaal. Strategie, leiderschap en veranderkracht kun je niet automatiseren. De ‘harde’ analyse ondersteunt, maar het echte werk gebeurt op het ‘zachte’ vlak.
Tips voor ondernemers in zwaar weer
1. Erken de urgentie
Als je wacht tot het echt misgaat, ben je te laat. Herken signalen vroegtijdig en durf kritisch naar jezelf te kijken.
2. Betrek ervaren adviseurs
Goede begeleiding maakt het verschil. Wacht niet tot je het water aan de lippen staat.
3. Analyseer eerst – handel daarna
Zonder heldere diagnose is elke maatregel een gok. Maak altijd een integrale analyse van de situatie.
4. Zorg voor draagvlak
Herstel vraagt om vertrouwen, communicatie en samenwerking binnen je organisatie.
5. Zie de WHOA als onderdeel van een breder plan
De WHOA is een hulpmiddel – geen doel op zich. Het werkt alleen binnen een goed doordacht totaalplan.
Sluit u aan bij Alles over WHOA
Bent u zelf actief in de wereld van herstructurering of werkt u met ondernemers die te maken krijgen met de WHOA? Sluit u aan bij ons kennisplatform. Deel uw expertise, leer van collega-professionals en blijf op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen.